കേരളത്തിന്റെ മധ്യ-കിഴക്കൻ ഭാഗത്തായി പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇടുക്കി ജില്ല, പ്രകൃതിവൈവിധ്യവും ഭൂപ്രകൃതിവൈവിധ്യവും കൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും സവിശേഷമായ ജില്ലകളിലൊന്നാണ്. ഉയർന്ന മലനിരകൾ, കുത്തനെയുള്ള മലഞ്ചരിവുകൾ, ആഴമേറിയ താഴ്വരകൾ, പീഠഭൂമികൾ, നിബിഡ വനങ്ങൾ, നദികൾ, നീരൊഴുക്കുകൾ, ജലാശയങ്ങൾ, തോട്ടവിള പ്രദേശങ്ങൾ, മഴനിഴൽ മേഖലകൾ എന്നിവ ചേർന്നതാണ് ഇടുക്കിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം.

പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പ്രധാന മലനിരകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജില്ലയായതിനാൽ ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന ഭൂപ്രകൃതി കൃഷി, ജലവിഭവം, ജലവൈദ്യുതി, വനസംരക്ഷണം, ജനവാസം, ഗതാഗതം, വിനോദസഞ്ചാരം, ദുരന്തനിവാരണം, വികസന ആസൂത്രണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളെ നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കുന്നു. ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിവരമനുസരിച്ച്, ഇടുക്കി കേരളത്തിന്റെ ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നതും “Spice Garden of Kerala” എന്നറിയപ്പെടുന്നതുമായ ജില്ലയാണ്.

കേരള സർക്കാർ സാമ്പത്തിക-സ്ഥിതിവിവര കണക്കു വകുപ്പിന്റെ നിലവിലെ ജില്ലാ വിവരങ്ങളിൽ 4,612 ച.കി.മീ. വിസ്തീർണ്ണം, 11,08,974 ജനസംഖ്യ, 8 ബ്ലോക്കുകൾ, 52 ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ, 2 നഗരസഭകൾ, 5 താലൂക്കുകൾ എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഇടുക്കി കേരളത്തിന്റെ മധ്യ-കിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ജില്ലയുടെ ഭൂരിഭാഗവും പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ ഭാഗമാണ്. കിഴക്ക് തമിഴ്നാടുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഇടുക്കി, പടിഞ്ഞാറ് കേരളത്തിലെ മധ്യപ്രദേശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു.

ജില്ലയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തി തമിഴ്നാട്ടിലെ വിവിധ ജില്ലകളുമായി ചേർന്നുകിടക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് എറണാകുളം, തൃശൂർ, കോട്ടയം, പത്തനംതിട്ട തുടങ്ങിയ ജില്ലകളുമായി ഇടുക്കിക്ക് അതിർത്തിബന്ധമുണ്ട്.

പ്രധാന അതിരുകൾ

• വടക്ക് / വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് – എറണാകുളം, തൃശൂർ

• കിഴക്ക് – തമിഴ്നാട്

• തെക്ക് – പത്തനംതിട്ട

• തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് – കോട്ടയം

• പടിഞ്ഞാറ് / വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് – എറണാകുളം

ഇടുക്കിയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിയിലെ മലനിരകൾ കേരളത്തിന്റെയും തമിഴ്നാട്ടിന്റെയും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ബന്ധത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.

1972 ജനുവരി 26-നാണ് ഇടുക്കി ജില്ല നിലവിൽ വന്നത്. 1972 ജനുവരി 24-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച സർക്കാർ വിജ്ഞാപനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ജില്ല രൂപീകരിച്ചത്.

കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ദേവികുളം, ഉടുമ്പൻചോല, പീരുമേട് താലൂക്കുകളും എറണാകുളം ജില്ലയിലെ തൊടുപുഴ താലൂക്കും ഉൾപ്പെടുത്തിയാണ് ജില്ല രൂപീകരിച്ചത്. പിന്നീട് ഭരണപരമായ അതിർത്തികളിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി. നിലവിൽ ദേവികുളം, ഉടുമ്പൻചോല, തൊടുപുഴ, പീരുമേട്, ഇടുക്കി എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് താലൂക്കുകളാണ് ജില്ലയിലുള്ളത്.

ജില്ല രൂപീകരണ സമയത്ത് ജില്ലാ ആസ്ഥാനം കോട്ടയത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് 1976 ജൂണിൽ പൈനാവിലേക്ക് മാറ്റി.

“ഇടുക്കി” എന്ന പേര് മലയാളത്തിലെ “ഇടുക്കു” എന്ന പദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നും മലകൾക്കിടയിലെ ഇടുങ്ങിയ മലയിടുക്ക് എന്ന ആശയമാണ് പേരിന് പിന്നിലെന്നും ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചരിത്രക്കുറിപ്പിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇടുക്കിയുടെ ഭൂപ്രകൃതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാന സവിശേഷത ഉയരത്തിലുള്ള വലിയ വ്യത്യാസമാണ്.

ജില്ലയിൽ:

• ഉയർന്ന മലനിരകൾ

• കുന്നുകൾ

• കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകൾ

• ആഴമേറിയ താഴ്വരകൾ

• പീഠഭൂമികൾ

• മലയിടുക്കുകൾ

• നദീതടങ്ങൾ

• വനപ്രദേശങ്ങൾ

• തോട്ടവിള മേഖലകൾ

• ജലാശയങ്ങൾ

എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.

ഇത്തരം വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂപ്രകൃതി ഒരേ ജില്ലയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ വ്യത്യസ്ത കാലാവസ്ഥകളും കാർഷിക രീതികളും ജൈവവൈവിധ്യവും രൂപപ്പെടാൻ കാരണമാകുന്നു.

ഇടുക്കിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളാണ്. കേരളത്തിലെ പ്രധാന മലനാട് പ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയൊരു പങ്ക് ഇടുക്കിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഉയർന്ന മലനിരകളും താഴ്വരകളും ശോലവനങ്ങളും പുൽമേടുകളും ഇടുക്കിയുടെ പ്രകൃതിദൃശ്യത്തിന് പ്രത്യേകത നൽകുന്നു.

മലനിരകളുടെ ഉയരം, ചരിവ്, മഴ, മണ്ണ് എന്നിവയുടെ സംയോജനമാണ് ജില്ലയിലെ കൃഷിക്കും ജലസമ്പത്തിനും വനവ്യവസ്ഥയ്ക്കും അടിസ്ഥാനമാകുന്നത്.

കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടിയായ ആനമുടി ഏകദേശം 2,695 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടിയുമാണ് ആനമുടി.

ആനമുടിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ശോലവനങ്ങളും ഉയർന്ന പുൽമേടുകളും ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക പരിസ്ഥിതി സംവിധാനമാണ്.

ഇടുക്കിയിലെ ഉയർന്ന മലനിരകൾ:

• കാലാവസ്ഥയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു

• മഴയുടെ വിതരണത്തെ ബാധിക്കുന്നു

• നദികളുടെ ഉദ്ഭവത്തിന് സഹായിക്കുന്നു

• അപൂർവ സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾക്ക് ആവാസവ്യവസ്ഥ ഒരുക്കുന്നു

• ടൂറിസത്തിന് വലിയ സാധ്യത നൽകുന്നു.

ഇടുക്കിയിൽ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മലനിരകളിലേക്ക് വളരെ വേഗത്തിൽ ഉയരം മാറുന്നു. അതിനാൽ ഒരേ ജില്ലയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ വ്യത്യസ്ത കാലാവസ്ഥാ മേഖലകൾ കാണാം.

മൂന്നാർ, ദേവികുളം, വട്ടവട, കാന്തല്ലൂർ തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ തണുത്ത കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ തൊടുപുഴ പോലുള്ള താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ താരതമ്യേന ചൂടും ഈർപ്പവും കൂടുതലായിരിക്കും.

ഉയരം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് താപനില കുറയുകയും ചില ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ശോലവന–പുൽമേട് പരിസ്ഥിതി രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ 1,400 മീറ്ററിന് മുകളിലുള്ള മേഖലകളിൽ പ്രത്യേക തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും ശോലവനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നതായി കേരള വനംവകുപ്പ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇടുക്കിയിൽ പ്രധാനമായും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ വഴിയാണ് മഴ ലഭിക്കുന്നത്. വടക്കുകിഴക്കൻ മൺസൂണും ചില മേഖലകളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.

പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവുകളിൽ ശക്തമായ മഴ ലഭിക്കുമ്പോൾ കിഴക്കൻ ചരിവുകളിലെ ചില പ്രദേശങ്ങൾ മഴനിഴൽ പ്രദേശങ്ങളുടെ സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നു.

മഴയുടെ ഈ സ്ഥലപരമായ വ്യത്യാസം:

• കൃഷി

• ജലലഭ്യത

• വനവളർച്ച

• മണ്ണൊലിപ്പ്

• ജലസേചനം

• കുടിവെള്ള വിതരണം

എന്നിവയെ നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കുന്നു.

പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ മഴനിഴൽ സ്വാധീനം കാണപ്പെടുന്നു.

മറയൂർ, കാന്തല്ലൂർ, വട്ടവട തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മറ്റ് ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് മഴയുടെ സ്വഭാവത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണാം.

ഇവിടങ്ങളിൽ ജലസംഭരണം, ചെറിയ ജലസേചന പദ്ധതികൾ, മഴവെള്ള സംഭരണം, മണ്ണിലെ ഈർപ്പം സംരക്ഷിക്കൽ എന്നിവ കാർഷിക വികസനത്തിന് പ്രധാനമാണ്.

ഇടുക്കി കേരളത്തിലെ പ്രധാന ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ കേന്ദ്രമാണ്.

ജില്ലയിലെ പ്രധാന നദികളിൽ:

• പെരിയാർ

• തലയാർ

• തൊടുപുഴയാർ

എന്നിവ പ്രധാനമാണ്. കൂടാതെ നിരവധി ചെറുനദികളും തോടുകളും മലനീരൊഴുക്കുകളും ജില്ലയിലുണ്ട്. ജില്ലാ ടൂറിസം വിവരങ്ങളും ഇടുക്കിയുടെ മലനിരകളും താഴ്വരകളും പെരിയാർ, തലയാർ, തൊടുപുഴയാർ എന്നീ പ്രധാന നദികളും അവയുടെ പോഷകനദികളും ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുന്നതായി വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ജില്ലയുടെ ജലസ്രോതസ്സുകൾ:

എന്നിങ്ങനെ നിരവധി മേഖലകളിൽ നിർണായകമാണ്.

ഇടുക്കിയുടെ ഉയർന്ന മലനിരകളും ആഴത്തിലുള്ള താഴ്വരകളും ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് അനുയോജ്യമായ പ്രകൃതിസാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

പ്രധാന ജലസംഭരണ സംവിധാനങ്ങളിൽ:

• ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്

• ചെറുതോണി അണക്കെട്ട്

• കുളമാവ് അണക്കെട്ട്

• മുല്ലപ്പെരിയാർ ജലസംവിധാനം

എന്നിവയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, കുളമാവ് എന്നീ മൂന്ന് അണക്കെട്ടുകൾ ചേർന്ന് വലിയ കൃത്രിമ ജലാശയം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഇടുക്കി ആർച്ച് ഡാം പെരിയാർ നദിയിലെ മലയിടുക്കിൽ കുറവൻമലയും കുറത്തിമലയും തമ്മിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഇടുക്കിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രത്തെ കേരളത്തിന്റെ ഊർജമേഖലയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമാണ് ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി.

മലനിരകളിലെ ഉയരവ്യത്യാസവും പെരിയാർ നദിയുടെ ജലവും ഉപയോഗിച്ചാണ് ജലവൈദ്യുതി ഉൽപാദനം നടത്തുന്നത്.

ഇടുക്കി ആർച്ച് ഡാം, ചെറുതോണി, കുളമാവ് എന്നീ അണക്കെട്ടുകൾ ചേർന്നാണ് പ്രധാന ജലസംഭരണ സംവിധാനം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഈ ജലത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തിലൂടെ മൂലമറ്റം ഭൂഗർഭ വൈദ്യുത നിലയത്തിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നു. പദ്ധതിയുടെ സ്ഥാപിത ശേഷി 780 മെഗാവാട്ട് ആണ്.

ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി വിതരണത്തിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു; ജില്ലാ ഭരണകൂടം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആവശ്യത്തിന്റെ ഏകദേശം 66 ശതമാനവുമായി ഇടുക്കിയിലെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ പ്രാധാന്യം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ഇടുക്കിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രകൃതിസമ്പത്തുകളിൽ ഒന്നാണ് വനങ്ങൾ.

ജില്ലയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം വനമേഖലയാണ്. വനങ്ങൾ:

• ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ സംരക്ഷണം

• മഴവെള്ള സംഭരണം

• മണ്ണൊലിപ്പ് നിയന്ത്രണം

• കാലാവസ്ഥാ നിയന്ത്രണം

• വന്യജീവി സംരക്ഷണം

• ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണം

എന്നിവയിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

ജില്ലാ ഭരണകൂടം ഇടുക്കിയിൽ പകുതിയിലധികം പ്രദേശം വനങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇടുക്കിയുടെ പശ്ചിമഘട്ട മേഖലയിലെ ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിന് നിരവധി സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ പ്രധാനമാണ്.

പ്രധാനപ്പെട്ടവ:

ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം

മൂന്നാറിനോട് ചേർന്നുള്ള ഉയർന്ന മലനാട് പ്രദേശത്തെ പ്രധാന സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണ്. ആനമുടി ഉൾപ്പെടുന്ന ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളും ശോല–പുൽമേട് പരിസ്ഥിതിയും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. നീലഗിരി താർ സംരക്ഷണത്തിന് ഇത് പ്രധാന കേന്ദ്രമാണ്.

ആനമുടി ശോല ദേശീയോദ്യാനം

ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ശോലവന–പുൽമേട് പരിസ്ഥിതിയുടെ സംരക്ഷണത്തിന് പ്രധാനപ്പെട്ട മേഖലയാണ്.

പാമ്പാടും ശോല ദേശീയോദ്യാനം

അപൂർവ സസ്യജന്തുജാലങ്ങളും ശോലവനങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പ്രധാന സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണ്.

മതികെട്ടാൻ ശോല ദേശീയോദ്യാനം

ഉയർന്ന മലനാട് വനവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന ഭാഗമാണ്.

പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ്

തേക്കടി കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള പെരിയാർ വനപ്രദേശം ഇടുക്കിയുടെ പ്രധാന വന്യജീവി സംരക്ഷണ മേഖലയാണ്.

പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ ഇടുക്കിക്ക് അതീവ സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യമുണ്ട്.

ഇവിടെ:

• ശോലവനങ്ങൾ

• നിത്യഹരിത വനങ്ങൾ

• പുൽമേടുകൾ

• ഔഷധസസ്യങ്ങൾ

• അപൂർവ സസ്യങ്ങൾ

• ആന

• കടുവ

• കാട്ടുപോത്ത്

• നീലഗിരി താർ

• വിവിധയിനം പക്ഷികൾ

• അപൂർവ ചെറുജീവികൾ

എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ജീവജാലങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.

ഇടുക്കിയിലെ വനങ്ങളും ഉയർന്ന മലനിരകളും ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിനൊപ്പം കേരളത്തിന്റെ ജലസുരക്ഷയ്ക്കും നിർണായകമാണ്.

മലഞ്ചരിവുകളും ശക്തമായ മഴയും കൂടുതലുള്ളതിനാൽ മണ്ണുസംരക്ഷണം ഇടുക്കിയിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട വിഷയമാണ്.

മണ്ണൊലിപ്പ് വർധിക്കാൻ കാരണമാകുന്ന ഘടകങ്ങളിൽ:

• ശക്തമായ മഴ

• കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകൾ

• വനാവരണം കുറയൽ

• തെറ്റായ ഭൂവിനിയോഗം

• അനിയന്ത്രിതമായ നീരൊഴുക്ക്

• അനുയോജ്യമല്ലാത്ത കൃഷിരീതികൾ

എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

അതുകൊണ്ട്:

കണ്ടൂർ കൃഷി, ടെറസിംഗ്, ചെക്ക് ഡാമുകൾ, മഴവെള്ള നിയന്ത്രണം, നീരൊഴുക്ക് സംരക്ഷണം, മണ്ണിൽ സസ്യാവരണം നിലനിർത്തൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

കുത്തനെയുള്ള മലഞ്ചരിവുകൾ, ശക്തമായ മഴ, മണ്ണിന്റെ ഘടന, ഭൂമിയിലെ ജലസന്തൃപ്തി, ഭൂവിനിയോഗത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ മണ്ണിടിച്ചിൽ, ഉരുൾപൊട്ടൽ എന്നിവയുടെ സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു.

അതിനാൽ മലപ്രദേശങ്ങളിലെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ:

എന്നിവ പരിഗണിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ ആസൂത്രണം അനിവാര്യമാണ്.

ഇടുക്കിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രവും കൃഷിയും തമ്മിൽ വളരെ അടുത്ത ബന്ധമാണുള്ളത്.

ഉയരം, താപനില, മഴ, മണ്ണ്, നിഴൽ, ഈർപ്പം എന്നിവയുടെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് വിവിധ കാർഷിക മേഖലകൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

പ്രധാന തോട്ടവിളകൾ

• ഏലം

• കുരുമുളക്

• തേയില

• കാപ്പി

• റബർ

ഇതോടൊപ്പം പച്ചക്കറികളും വിവിധ പഴവർഗങ്ങളും കൃഷി ചെയ്യുന്നു.

ഇടുക്കിയെ കേരളത്തിന്റെ “Spice Garden” എന്ന് വിളിക്കുന്നതിന് പ്രധാന കാരണം ജില്ലയിലെ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന കൃഷിയുടെ പ്രാധാന്യമാണ്.

ഇടുക്കിയുടെ കാർഷിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ ഏലത്തിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.

ഏലത്തിന് അനുയോജ്യമായ:

• തണുത്ത കാലാവസ്ഥ

• ഉയർന്ന പ്രദേശം

• ഈർപ്പം

• നിഴൽ

• ജൈവസമ്പന്നമായ മണ്ണ്

• മലഞ്ചരിവ് പരിസ്ഥിതി

എന്നിവ ജില്ലയിലെ പല പ്രദേശങ്ങളിലും ലഭ്യമാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഉടുമ്പൻചോല, നെടുങ്കണ്ടം, കട്ടപ്പന, വണ്ടിപ്പെരിയാർ തുടങ്ങിയ ഹൈറേഞ്ച് മേഖലകളിൽ ഏലം കൃഷി പ്രധാന കാർഷിക പ്രവർത്തനമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും മണ്ണിന്റെ സ്വഭാവവും തേയില കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമാണ്. മൂന്നാർ മേഖലയിലെ വിശാലമായ തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ ഇതിന്റെ പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്.

താഴ്ന്നതും മിതമായ ഉയരമുള്ള മലപ്രദേശങ്ങളിലും വിവിധ മേഖലകളിൽ കാപ്പി, കുരുമുളക്, റബർ തുടങ്ങിയ വിളകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്നു.

ഇതുവഴി ഇടുക്കിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം നേരിട്ട് കാർഷിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായി മാറുന്നു.

മറയൂർ, കാന്തല്ലൂർ, വട്ടവട തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മഴയുടെ അളവിലും കാലാവസ്ഥയിലും വ്യത്യാസമുള്ളതിനാൽ പ്രത്യേക കാർഷിക മേഖല രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

പച്ചക്കറികൾ, പഴവർഗങ്ങൾ, മറ്റ് പ്രത്യേക വിളകൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഈ പ്രദേശങ്ങൾ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.

ഇവിടത്തെ കാർഷിക വികസനത്തിൽ ജലസംഭരണം, മൈക്രോ ഇറിഗേഷൻ, മഴവെള്ള സംഭരണം, മണ്ണിലെ ഈർപ്പം സംരക്ഷിക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകാവുന്നതാണ്.

മലനിരകളും വനപ്രദേശങ്ങളും കൂടുതലായതിനാൽ ഇടുക്കിയിലെ ജനവാസം എല്ലായിടത്തും ഒരേ സാന്ദ്രതയിലല്ല.

പട്ടണങ്ങളിലും പ്രധാന റോഡുകളോടും വിപണികേന്ദ്രങ്ങളോടും ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും ജനസാന്ദ്രത കൂടുതലാണ്. മലനിരകളിലും വനമേഖലകളോട് ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും ജനവാസം താരതമ്യേന ചിതറിയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ജില്ലാ ഭരണകൂടവും നഗരപ്രദേശങ്ങൾ കൂടുതൽ സാന്ദ്രവും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങൾ താരതമ്യേന ചിതറിയ ജനവാസമുള്ളവയുമാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ജില്ലയിലെ പ്രധാന ഭൂവിനിയോഗ വിഭാഗങ്ങൾ:

• വനഭൂമി

• കൃഷിഭൂമി

• തോട്ടഭൂമി

• ജനവാസ മേഖല

• ജലാശയങ്ങൾ

• സർക്കാർ ഭൂമി

• സംരക്ഷിത മേഖലകൾ

എന്നിവയാണ്.

ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ നിലവിൽ 5 താലൂക്കുകൾ, 8 ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ, 52 ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ, 2 മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ, 68 റവന്യൂ ഗ്രാമങ്ങൾ എന്നിവയുണ്ട്.

അഞ്ച് താലൂക്കുകൾ

1. ദേവികുളം

2. ഉടുമ്പൻചോല

3. തൊടുപുഴ

4. പീരുമേട്

5. ഇടുക്കി

എട്ട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ

1. ദേവികുളം

2. അടിമാലി

3. നെടുങ്കണ്ടം

4. എളംദേശം

5. തൊടുപുഴ

6. ഇടുക്കി

7. കട്ടപ്പന

8. അഴുത

വലിയ മലനാട് പ്രദേശമായതിനാൽ വികസന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ഈ ഭരണപരമായ വിഭജനം ഏറെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.

ഇടുക്കിയുടെ മലനാട് ഭൂപ്രകൃതി ഗതാഗത അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് പ്രത്യേക വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

കുത്തനെയുള്ള കയറ്റിറക്കങ്ങൾ, ഹെയർപിൻ വളവുകൾ, മലഞ്ചരിവുകൾ, തോടുകൾ, മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യതയുള്ള മേഖലകൾ എന്നിവ റോഡ് നിർമ്മാണത്തിലും പരിപാലനത്തിലും പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

അതുകൊണ്ട് റോഡിനൊപ്പം:

• കലുങ്കുകൾ

• ഡ്രെയിനേജ്

• സംരക്ഷണഭിത്തികൾ

• റിട്ടെയിനിംഗ് വാളുകൾ

• മലഞ്ചരിവ് സംരക്ഷണം

• മഴവെള്ള നീരൊഴുക്ക് സംവിധാനം

എന്നിവയും ആസൂത്രണം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

പ്രകൃതിവൈവിധ്യമാണ് ഇടുക്കിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിനോദസഞ്ചാര ശക്തികളിലൊന്ന്.

പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര മേഖലകൾ:

• മൂന്നാർ

• തേക്കടി

• ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്

• മറയൂർ

• കാന്തല്ലൂർ

• വട്ടവട

• രാമക്കൽമേട്

• വാഗമൺ

• കുളമാവ്

• ചെറുതോണി

• പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ്

മലനിരകൾ, തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ, വനങ്ങൾ, ജലാശയങ്ങൾ, വന്യജീവികൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജന തോട്ടങ്ങൾ, ട്രെക്കിംഗ് മേഖലകൾ എന്നിവ വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്. ജില്ലാ ടൂറിസം വിവരങ്ങളും ഇടുക്കിയുടെ വിനോദസഞ്ചാരത്തിൽ വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ, ഹിൽ സ്റ്റേഷനുകൾ, അണക്കെട്ടുകൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജന തോട്ടങ്ങൾ, മലകയറ്റ പാതകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇടുക്കിയുടെ വികസനത്തിൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും വികസനവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ വളരെ പ്രധാനമാണ്.

വനനശീകരണം, മണ്ണൊലിപ്പ്, അനിയന്ത്രിത നിർമ്മാണം, ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ മലിനീകരണം, മാലിന്യസംസ്കരണ പ്രശ്നങ്ങൾ, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ജില്ലയുടെ പരിസ്ഥിതിയെ ബാധിക്കാവുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.

അതിനാൽ വികസന പദ്ധതികളിൽ:

എന്ന സമീപനം സ്വീകരിക്കേണ്ടതാണ്.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഇടുക്കിയുടെ കൃഷി, ജലസമ്പത്ത്, വനമേഖല, ദുരന്തസാധ്യത എന്നിവയിൽ ഭാവിയിൽ കൂടുതൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

പ്രധാനമായി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മേഖലകൾ:

• മഴയുടെ സമയത്തും അളവിലും ഉണ്ടാകുന്ന വ്യതിയാനം

• അതിശക്തമായ മഴ

• വരൾച്ചാ കാലയളവുകൾ

• താപനിലയിലെ മാറ്റങ്ങൾ

• മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യത

• കൃഷിയിലെ വിളവ്യത്യാസം

• ജലലഭ്യത

• വനാഗ്നി സാധ്യത

അതുകൊണ്ട് Climate-resilient agriculture, watershed management, rainwater harvesting, disaster-resilient infrastructure എന്നിവയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്.

ഇടുക്കിയുടെ വികസനത്തിൽ താലൂക്ക് അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചായത്ത് അതിർത്തി മാത്രം പരിഗണിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വാട്ടർഷെഡ് / നദീതട അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ആസൂത്രണം കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാകാം.

മലമുകളിൽ ലഭിക്കുന്ന മഴവെള്ളം → ചെറുനീർച്ചാലുകൾ → തോടുകൾ → നദികൾ → ജലാശയങ്ങൾ എന്ന സ്വാഭാവിക ജലചക്രം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്.

ഇതിനായി:

• നീരൊഴുക്ക് സംരക്ഷണം

• ചെക്ക് ഡാം

• കുളങ്ങൾ

• മഴവെള്ള സംഭരണം

• വനസംരക്ഷണം

• മണ്ണുസംരക്ഷണം

• ജലാശയ സംരക്ഷണം

എന്നിവ ഏകോപിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്.

കേരള വനംവകുപ്പും ജലവിഭവ ആസൂത്രണത്തിൽ ഭരണപരമായ അതിർത്തികൾക്കൊപ്പം watershed-level planning പരിഗണിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഇടുക്കി ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ജില്ലയിലെ ഭൂമിശാസ്ത്ര വൈവിധ്യം അടിസ്ഥാന ഘടകമായി പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്.

റോഡ്, പാലം, കലുങ്ക്, കുടിവെള്ളം, ജലസേചനം, കൃഷി, മണ്ണുസംരക്ഷണം, ആശുപത്രി, സ്കൂൾ, ഭവനം, ടൂറിസം, ദുരന്തനിവാരണം തുടങ്ങിയ ഓരോ പദ്ധതിയിലും:

എന്ന ഘടകങ്ങൾ പരിഗണിക്കണം.

പ്രത്യേകിച്ച് ഇടുക്കി പോലെയുള്ള മലനാട് ജില്ലയിൽ പ്രദേശാധിഷ്ഠിത വികസന ആസൂത്രണം വളരെ പ്രധാനമാണ്.

ഇടുക്കിയുടെ പ്രകൃതിഭൂപ്രകൃതി തന്നെ ജില്ലയിലെ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രധാന അടിത്തറയാണ്.

**

• ഉയർന്ന കൊടുമുടികൾ**

**

• ആനമുടി**

**

• കുത്തനെയുള്ള മലഞ്ചരിവുകൾ**

**

• ആഴത്തിലുള്ള താഴ്വരകൾ**

**

• ശോലവനങ്ങൾ**

**

• നിബിഡ വനങ്ങൾ**

**

• സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യം**

**

• പെരിയാർ നദി**

**

• തലയാർ**

**

• തൊടുപുഴയാർ**

**

• ഇടുക്കി ജലാശയം**

**

• ഇടുക്കി ആർച്ച് ഡാം**

**

• ചെറുതോണി ഡാം**

**

• കുളമാവ് ഡാം**

**

• ജലവൈദ്യുതി**

**

• ഏലം കൃഷി**

**

• കുരുമുളക് കൃഷി**

**

• തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾ**

**

• കാപ്പി കൃഷി**

**

• റബർ കൃഷി**

**

• മഴനിഴൽ പ്രദേശങ്ങൾ**

**

• മണ്ണുസംരക്ഷണം**

**

• ഉരുൾപൊട്ടൽ/മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യത**

**

• വന്യജീവി സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ**

**

• മൂന്നാർ–തേക്കടി ടൂറിസം**

**

• ജലസംരക്ഷണം**

**

• വാട്ടർഷെഡ് ആസൂത്രണം**

**

• കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ സ്വാധീനം**

പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇടുക്കി, മലനിരകളും വനങ്ങളും നദികളും ജലാശയങ്ങളും തോട്ടവിളകളും ജൈവവൈവിധ്യവും ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്തിയ സവിശേഷ ഭൂമിശാസ്ത്ര പ്രദേശമാണ്. ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ നിന്ന് താഴ്വരകളിലേക്കുള്ള വലിയ ഉയരവ്യത്യാസം ജില്ലയിൽ വൈവിധ്യമാർന്ന കാലാവസ്ഥയും കൃഷിരീതികളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പെരിയാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നദികളും ഇടുക്കി–ചെറുതോണി–കുളമാവ് അണക്കെട്ട് സംവിധാനവും ജില്ലയെ കേരളത്തിന്റെ ജലവിഭവ–ജലവൈദ്യുത മേഖലയിലെ പ്രധാന കേന്ദ്രമാക്കുന്നു. നിബിഡ വനങ്ങളും ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വന്യജീവി സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളും ഇടുക്കിയെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമാക്കുന്നു. ഏലം, കുരുമുളക്, തേയില, കാപ്പി, റബർ തുടങ്ങിയ തോട്ടവിളകളും മൂന്നാർ, തേക്കടി, മറയൂർ, കാന്തല്ലൂർ, വട്ടവട തുടങ്ങിയ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലകളും ജില്ലയിലെ പ്രകൃതി–സാമ്പത്തിക ബന്ധത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.

അതേസമയം, ശക്തമായ മഴ, മലഞ്ചരിവുകൾ, മണ്ണിടിച്ചിൽ, ഉരുൾപൊട്ടൽ, മണ്ണൊലിപ്പ്, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികൾ കാരണം ഇടുക്കിയിലെ വികസനം ശാസ്ത്രീയ ഭൂവിനിയോഗം, ജലസംരക്ഷണം, വനസംരക്ഷണം, മണ്ണുസംരക്ഷണം, ദുരന്തസാധ്യതാ നിയന്ത്രണം, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരിക്കണം.